Sportzaal Westergouwe geopend

Door: Leon Janssen Lok, Sportredacteur/journalist

In het voorjaar van 2026 is de nieuwe sportzaal in Westergouwe (een nieuwbouwwijk in Gouda) opgeleverd. Een zaal waar InFit Beweegconcepten vanaf de ontwerpfase nauw betrokken is geweest bij de inrichting. Het resultaat is een sportzaal waarin onze visie op bewegingsonderwijs en in wat voor een ruimte dat gegeven moet worden, op een mooie manier tot uiting is gekomen. Niet als een verzameling losse ideeën, maar als een ruimte die kinderen uitdaagt om te ontdekken, te spelen en vooral veel te bewegen.

Die visie op hoe een ruimte voor bewegingsonderwijs eruit moet zien, is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Jaren geleden zagen wij al, ieder vanuit onze eigen achtergrond (Pim als voormalig gymleraar en inrichter, Ronald vanuit de architectuur en bouwkunde), dat de bouw van gymzalen en sporthallen in Nederland eigenlijk al decennialang op dezelfde manier gebeurt. De afmetingen zijn vrijwel altijd identiek, de inrichting is overal hetzelfde en de focus ligt nog sterk op traditionele gymnastiek. Terwijl de wereld om ons heen allang is veranderd.

Veelzijdig bewegen
Vanuit onze ervaring in het bewegingsonderwijs, de inrichting van sportaccommodaties en de architectuur vroegen wij ons af waarom de ruimtes waarin kinderen bewegen niet mee veranderen met nieuwe inzichten. Want inmiddels weten we veel meer over hoe kinderen leren bewegen, hoe motorische ontwikkeling werkt en hoe belangrijk veelzijdig bewegen is voor een gezonde ontwikkeling.

Daarbij sluiten we aan bij het principe van breed motorisch opleiden. Kinderen ontwikkelen zich het best wanneer ze worden uitgedaagd om op allerlei verschillende manieren te bewegen. Niet steeds dezelfde oefeningen of dezelfde sporten, maar klimmen, klauteren, balanceren, springen, rollen, gooien en ontdekken. Wetenschappelijke inzichten, waaronder het ASM-denken, bevestigen dat een brede motorische basis kinderen niet alleen betere bewegers maakt, maar ook meer plezier geeft in bewegen. En juist dat plezier vormt de basis voor een leven lang actief blijven.

Volgens ons begint dat niet bij de les, maar bij de ruimte waarin die les wordt gegeven. Een gebouw kan inspireren of juist afremmen. Veel bestaande gymzalen zijn ontworpen vanuit de gedachte dat er vooral gymnastieklessen gegeven moeten worden. Wij kijken anders. Wij ontwerpen geen gymzalen, maar beweegruimtes. Ruimtes die kinderen uitnodigen om direct in beweging te komen zodra ze binnenstappen.

De Nieuwe Gymzaal
Tijdens een inspiratiereis naar Denemarken zagen we hoe scholen daar al veel verder waren in het stimuleren van beweging gedurende de hele schooldag. Bewegen werd er niet gezien als iets dat alleen tijdens de gymles plaatsvindt, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van het leren. Dat inspireerde ons enorm. We vroegen ons af hoe we op dezelfde oppervlakte van een traditionele gymzaal een veel interessantere en uitdagendere beweegomgeving konden creëren.

Vanuit die gedachte ontstond het concept van de Nieuwe Gymzaal. Een concept waarin niet alleen de sportvloer wordt benut, maar de volledige ruimte. Waarom zouden we alleen horizontaal denken als er ook in de hoogte zoveel mogelijkheden liggen? Door beweegstroken, avonturenwanden en extra beweegruimte toe te voegen ontstaat een driedimensionale omgeving waarin veel meer mogelijk is dan in een traditionele zaal.

Daarmee verandert ook de rol van de docent. Een moderne beweegomgeving stimuleert kinderen om zelf te ontdekken en uitgedaagd te worden. Natuurlijk blijft een goede vakleerkracht onmisbaar, maar de ruimte helpt actief mee om kinderen in beweging te krijgen. Het gebouw wordt als het ware onderdeel van de les.

Ideeënleveranciers
Wij geloven bovendien dat bewegingsonderwijs veel breder is dan gymnastiek alleen. De term gymzaal past niet meer bij de manier waarop we tegenwoordig naar bewegen kijken. Wij spreken dan ook altijd over een ruimte voor bewegingsonderwijs. Groepen in het onderwijs zijn groter geworden, kinderen zijn veranderd, de maatschappij is veranderd en ook de inzichten in goed bewegingsonderwijs zijn sterk ontwikkeld. Wat opvallend genoeg nauwelijks is veranderd, zijn de accommodaties waarin dat onderwijs plaatsvindt. Daarom proberen wij bij ieder project opnieuw de vraag te stellen: wat willen we eigenlijk dat kinderen hier gaan doen? Niet: welke toestellen moeten erin, maar: hoe zorgen we ervoor dat deze ruimte uitnodigt tot bewegen? Pas daarna kijken we welke inrichting en welke bouwkundige oplossingen daarbij passen. Dat betekent overigens niet dat we bestaande normen of praktische randvoorwaarden negeren. Iedere opdrachtgever heeft zijn eigen wensen, beschikbare ruimte en budget. Soms zijn er bouwkundige beperkingen, soms beleidsmatige kaders. Onze uitdaging is juist om binnen die grenzen zoveel mogelijk kwaliteit toe te voegen. We zien onszelf dan ook vooral als ideeënleveranciers die opdrachtgevers helpen om anders naar een beweegruimte te kijken. Gelukkig merken we dat steeds meer scholen en gemeenten daarvoor openstaan. Waar tien jaar geleden rennende kinderen op een schoolgang nog als ongewenst werden gezien, ontstaan nu scholen waarin bewegen juist wordt gestimuleerd. Er komen leeromgevingen waarin kinderen kunnen klimmen, springen en ontdekken, omdat steeds duidelijker wordt dat bewegen niet alleen goed is voor de motoriek, maar ook voor concentratie, plezier en leren.

Westergouwe
De sportzaal in Westergouwe is daarvan een mooi voorbeeld. Toen de gemeente Gouda en de lokale sportuitvoeringsorganisatie SPORT•GOUDA ons vroegen om mee te denken tijdens het ontwerpproces, kregen we de kans om onze visie daadwerkelijk toe te passen. Het oorspronkelijke ontwerp van de architect bood daarvoor een goede basis, waarna we samen onderzochten hoe we de ruimte nóg uitdagender konden maken. De gemeente had al als beleidskader dat ze variatie wilde aanbrengen in de binnensportaccommodaties, stond dus open voor innovatie en ook de architect omarmde een groot deel van onze voorstellen. Bovendien waren de schooldirectie en het schoolbestuur vanaf het begin enthousiast. Dat is belangrijk want ook een school moet een visie hebben op hoe ze bewegingsonderwijs wil aanbieden. Je kunt wel een vakleerkracht hebben die openstaat voor verandering, maar vaak is dat uiteindelijk toch ook een passant.

Die meewerkstand van alle betrokkenen zie je terug in hoe de zaal is geworden. De avonturenwand, de beweegstrook boven de toestelberging met een klimwand, het gebruik van kleur op de vloer en de toepassing van het ASM-principe zorgen ervoor dat de ruimte veel meer is dan een traditionele sportzaal. Natuurlijk zien wij ook nog verbeterpunten en hebben we tijdens het proces weer nieuwe lessen geleerd. Maar juist daarom is Westergouwe voor ons zo waardevol. Het laat zien dat vernieuwend denken niet duurder of ingewikkelder hoeft te zijn, maar vooral begint met de vraag hoe we kinderen de best mogelijke beweegomgeving kunnen bieden. We zijn momenteel op meer plekken in het land bezig, maar het is fijn dat er nu een zaal is waar denkbeelden werkelijkheid zijn geworden. Nu hebben we echt iets om te laten zien: zó kan het dus worden!